Ulnar sinir, kolun iç tarafından ele uzanan ve serçe parmak ile yüzük parmağının yarısının hissini, elin ince hareketlerini sağlayan kasları kontrol eden sinirdir. Bu sinir en sık dirsekte (kübital tünel sendromu), daha seyrek olarak el bileğinde (ulnar tünel / Guyon kanalı sendromu) sıkışır. Halk arasında "dirseğin elektrik çarpan yeri" olarak bilinen bölge, ulnar sinirin dirsekten geçtiği yerdir.
Neden olur?
- Dirseği uzun süre bükülü tutmak (telefonla konuşmak, kolu bükerek uyumak)
- Dirseği sert zemine dayamak (masa başı çalışanlar, araç kullanırken kolu pencereye dayamak)
- Sinirin dirsekte yerinden kayması
- Dirsek kırıkları, kireçlenme veya kistler
- El bileğinde: tekrarlayan basınç (bisikletçiler, avuç içiyle alet kullananlar), ganglion kisti veya kırıklar
Belirtiler
- Serçe parmak ve yüzük parmağının yarısında uyuşma ve karıncalanma
- Dirsek bükülü kaldığında (gece veya telefonla konuşurken) artan şikâyetler
- Dirseğin iç tarafında ağrı
- Elde beceriksizlik, yazı yazmakta, düğme iliklemekte zorlanma
- İlerlemiş vakalarda elde güç kaybı ve el kaslarında erime, serçe ve yüzük parmağında pençeleşme
Tanı
Muayenede sinirin seyri boyunca hassasiyet, his kaybı ve el kaslarının gücü değerlendirilir. Sıkışmanın yerini ve derecesini belirlemek için EMG (sinir iletim testi) yapılır. Röntgen, ultrason veya MR ile sıkışmaya neden olan yapısal sorunlar araştırılabilir. Boyun kaynaklı sinir sıkışmalarından ayırt edilmesi önemlidir.
Tedavi seçenekleri
Ameliyatsız tedavi: Hafif vakalarda ilk tercihtir.
- Dirseği uzun süre bükülü tutmaktan ve dirsek üzerine yaslanmaktan kaçınmak
- Geceleri dirseği hafif açık tutan atel veya yastık kullanımı
- Sinir kaydırma egzersizleri, ilaç tedavisi
- Çalışma alışkanlıklarının düzenlenmesi
Cerrahi tedavi: Şikâyetlerin sürmesi, EMG'de belirgin sıkışma veya güç kaybı ve kas erimesi varlığında önerilir. Dirsekteki sıkışmada sinirin üzerindeki baskıyı yapan dokular gevşetilir; gerekiyorsa sinir dirseğin ön tarafına alınarak daha rahat bir yola taşınır (anterior transpozisyon). El bileğindeki sıkışmalarda Guyon kanalı açılarak sinir serbestleştirilir ve varsa bası yapan kist çıkarılır.
Ameliyat sonrası süreç
- Kol kısa bir süre bandaj veya atelle korunabilir; parmak hareketlerine erken başlanır.
- Uyuşma ve ağrı genellikle zamanla azalır. Sinir iyileşmesi yavaş olduğundan, özellikle ileri vakalarda his ve kuvvetin geri gelmesi aylar sürebilir.
- Fizik tedavi el becerisinin ve kas gücünün geri kazanılmasına yardımcı olur.
Sık Sorulan Sorular
Karpal tünel sendromu ile farkı nedir?
Karpal tünel sendromunda başparmak, işaret ve orta parmak uyuşurken; ulnar sinir sıkışmasında serçe parmak ve yüzük parmağının yarısı etkilenir. Ayırımı muayene ve EMG ile yapılır.
Tedavi edilmezse ne olur?
İlerleyen sıkışmalar kalıcı his kaybına ve el kaslarında erimeye yol açabilir. Bu nedenle şikâyetler devam ediyorsa değerlendirme geciktirilmemelidir.
Uyurken kolumu bükmemek neden önemli?
Dirsek büküldüğünde sinir gerilir ve üzerindeki basınç artar. Gece boyunca uzun süre bükülü kalan dirsek şikâyetleri belirgin şekilde artırabilir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Size uygun tedavi, muayene ve gerekli tetkiklerden sonra hekiminiz tarafından belirlenir.