Karpal tünel sendromu, el bileğinde "karpal tünel" adı verilen dar kanaldan geçen orta sinirin (median sinir) sıkışmasıdır. Elde uyuşma ve karıncalanmanın en sık nedenlerinden biridir. Özellikle geceleri elin uyuşarak uykudan uyandırması tipik bir şikâyettir.
Karpal tünel sendromu neden olur?
Karpal tünel, el bileği kemikleri ve üzerindeki kalın bir bağdan oluşan dar bir kanaldır. Bu kanaldan parmakları büken tendonlar ve orta sinir geçer. Kanal içindeki basıncı artıran her durum siniri sıkıştırabilir:
- El bileğini sürekli bükerek ya da tekrarlayan hareketlerle yapılan işler
- Hamilelik ve menopoz dönemi (sıvı tutulumu ve hormonal değişiklikler)
- Şeker hastalığı, tiroit hastalıkları, romatoid artrit
- El bileği kırıkları ve yaralanmalar
- Kadınlarda daha sık görülür
Belirtiler
- Başparmak, işaret, orta parmak ve yüzük parmağının yarısında uyuşma, karıncalanma, yanma
- Geceleri artan ve elin sallanmasıyla rahatlayan uyuşma
- Telefon tutarken, araba kullanırken veya kitap okurken uyuşmanın artması
- İlerlemiş vakalarda elde güçsüzlük, eşyaları düşürme, düğme iliklemekte zorlanma
- Başparmak dibindeki kaslarda erime
Tanı
Muayenede sinirin sıkıştığını gösteren özel testler yapılır (Tinel ve Phalen testleri). Tanıyı doğrulamak ve sıkışmanın derecesini belirlemek için EMG (sinir iletim testi) yapılır. Gerekirse boyun fıtığı gibi benzer şikâyet yapan durumlar ayrıca değerlendirilir.
Tedavi seçenekleri
Ameliyatsız tedavi: Hafif ve orta şiddetteki vakalarda uygulanır.
- Geceleri el bileğini düz tutan atel (gece ateli) kullanımı
- Zorlayıcı hareketlerin azaltılması, çalışma ortamının düzenlenmesi
- İlaç tedavisi ve egzersizler
- Seçilmiş hastalarda kanal içine enjeksiyon
Cerrahi tedavi: Ameliyatsız tedaviye yanıt vermeyen, EMG'de ileri sıkışma görülen veya kas erimesi başlamış hastalarda önerilir. Ameliyatta karpal tüneli örten bağ kesilerek sinir üzerindeki baskı kaldırılır (karpal tünel gevşetme). Ameliyat genellikle lokal veya bölgesel anestezi ile, günübirlik olarak ve kısa sürede yapılır.
Ameliyat sonrası süreç
- Parmak hareketlerine ameliyattan hemen sonra başlanır.
- El birkaç gün bandajla korunur; dikişler genellikle 10–14 gün içinde alınır.
- Gece uyuşmaları çoğu hastada kısa sürede azalır. İleri sıkışmalarda his ve kuvvetin geri gelmesi aylar sürebilir.
- Hafif günlük işlere birkaç gün içinde, ağır el kullanımı gerektiren işlere ise birkaç hafta sonra dönülebilir.
Sık Sorulan Sorular
Karpal tünel sendromu kendiliğinden geçer mi?
Hamilelikte gelişen karpal tünel sendromu doğumdan sonra çoğu zaman geriler. Diğer durumlarda hafif vakalar ameliyatsız tedaviyle düzelebilir; ancak ilerleyen sıkışmalarda sinir hasarını önlemek için tedavi geciktirilmemelidir.
Ameliyat ne zaman gereklidir?
Şikâyetlerin ameliyatsız tedaviye rağmen sürmesi, EMG'de ileri sinir sıkışması bulunması ve elde güçsüzlük veya kas erimesi gelişmesi ameliyat için başlıca nedenlerdir.
Her iki el aynı anda ameliyat edilebilir mi?
Mümkündür; ancak günlük işlerin aksamaması için çoğu hasta ellerin ayrı zamanlarda ameliyat edilmesini tercih eder.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Size uygun tedavi, muayene ve gerekli tetkiklerden sonra hekiminiz tarafından belirlenir.