Ganglion kisti, eklem veya tendon kılıfından kaynaklanan, içi kıvamlı sıvıyla dolu iyi huylu bir kesedir. En sık el bileğinin üst yüzünde görülür; el bileğinin iç yüzünde, parmak diplerinde ve ayak üzerinde de ortaya çıkabilir. Kanser değildir ve başka bir yere yayılmaz.
Ganglion kisti neden oluşur?
Kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, eklem veya tendon kılıfındaki bir zayıf noktadan eklem sıvısının dışarı çıkıp bir kese içinde birikmesiyle oluştuğu düşünülür. Kadınlarda ve 20–40 yaş arasında daha sık görülür. Tekrarlayan zorlanmalar ve eski yaralanmalar zemin hazırlayabilir.
Belirtiler
- El bileğinde veya parmakta gözle görülen, yuvarlak, sert kıvamlı şişlik
- Şişliğin boyutunun zaman içinde büyüyüp küçülmesi
- Bazı hastalarda ağrı, özellikle el bileğini zorlayan hareketlerde
- Kist bir sinire bası yapıyorsa uyuşma, karıncalanma veya güç kaybı
- Görüntü ile ilgili estetik kaygı
Bazı kistler cilt altında belirgin değildir ("gizli ganglion") ancak el bileği ağrısına yol açabilir.
Tanı
Tanı çoğunlukla muayene ile konur; şişliğin yeri, kıvamı ve ışık geçirgenliği değerlendirilir. Röntgen kemik problemlerini dışlamak için çekilebilir. Ultrason veya MR, kistin kaynağını göstermek ve gizli kistleri tespit etmek için yararlıdır. Diğer şişlik nedenlerinden ayırt edilmesi önemlidir.
Tedavi seçenekleri
Takip: Ağrısız ve şikâyet yaratmayan kistler zararsız oldukları için takip edilebilir; bir kısmı zamanla kendiliğinden küçülebilir veya kaybolabilir.
Aspirasyon (iğne ile boşaltma): Kistin içindeki sıvı iğneyle çekilir. Basit bir işlemdir ancak kist kesesi yerinde kaldığından tekrarlama oranı yüksektir.
Cerrahi tedavi: Ağrı yapan, büyüyen, hareketi kısıtlayan, sinire bası yapan veya tekrarlayan kistlerde kist kesesi ve eklem/tendon kılıfıyla bağlantılı olduğu kök kısmıyla birlikte çıkarılır. Kökün çıkarılması tekrarlama riskini azaltır. Ameliyat genellikle bölgesel anestezi ile, günübirlik olarak yapılır; bazı el bileği kistleri artroskopik olarak da çıkarılabilir.
Halk arasında bilinen "kisti sert bir cisimle vurarak patlatma" yöntemi yaralanmalara yol açabileceği için kesinlikle önerilmez.
Ameliyat sonrası süreç
- El bileği birkaç gün bandaj veya atelle korunabilir.
- Parmak hareketlerine erken dönemde başlanır.
- Dikişler genellikle 10–14 gün içinde alınır.
- Günlük kullanıma dönüş çoğu hastada birkaç hafta içinde sağlanır.
Sık Sorulan Sorular
Ganglion kisti kansere dönüşür mü?
Hayır. Ganglion kisti iyi huylu bir oluşumdur ve kansere dönüşmez. Ancak her şişliğin ganglion olmadığı unutulmamalı, kesin tanı için muayene olunmalıdır.
Ameliyattan sonra kist tekrarlar mı?
Kist kökü ile birlikte çıkarıldığında tekrarlama riski azalır; ancak her yöntemde tekrarlama ihtimali vardır.
Ganglion kisti kendiliğinden geçer mi?
Bazı kistler zaman içinde küçülebilir veya kaybolabilir. Şikâyet yaratmayan kistlerde takip yeterli olabilir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Size uygun tedavi, muayene ve gerekli tetkiklerden sonra hekiminiz tarafından belirlenir.