Omuz artroskopisi, omuz eklemine birkaç küçük kesiden yerleştirilen ince bir kamera ve özel aletlerle yapılan "kapalı" ameliyattır. Eklemin içi büyütülmüş görüntüyle ekranda izlenir; yırtık tendonlar onarılabilir, sıkışmaya neden olan dokular temizlenebilir. Açık ameliyata göre daha küçük kesilerle yapıldığı için doku hasarı daha azdır.
Omuz artroskopisi nedir?
Artroskopi "eklemin içine bakmak" anlamına gelir. Omuz çevresinde genellikle her biri yaklaşık 1 cm olan 2–4 küçük kesi yapılır. Bunlardan birinden kamera, diğerlerinden ameliyat aletleri yerleştirilir. Eklem, net görüntü sağlamak için steril sıvıyla doldurulur. Böylece omuz eklemi ve çevresindeki tendonlar, kıkırdak ve bağlar ayrıntılı şekilde değerlendirilip aynı seansta tedavi edilebilir.
Hangi durumlarda uygulanır?
- Rotator manşet yırtığı: Omzu hareket ettiren tendonların yırtılması; kolu kaldırmakta güçlük, gece ağrısı ve güç kaybı yapar.
- Omuz sıkışma sendromu (impingement): Tendonların kemik çıkıntısı altında sıkışması; kolu baş hizasının üzerine kaldırırken ağrı.
- Tekrarlayan omuz çıkığı: Eklem yuvasının kenarındaki dokunun (labrum) yırtılması sonucu omzun sık sık çıkması.
- SLAP lezyonu ve biseps tendon problemleri: Özellikle kolu baş üstünde kullanan sporcularda görülür.
- Donuk omuz (frozen shoulder): Uzun süreli tedaviye rağmen düzelmeyen ileri hareket kısıtlılığı.
- Kireçlenme ve kireç birikimi (kalsifik tendinit), köprücük kemiği eklemi (AC eklem) problemleri.
Ameliyat genellikle ilaç, fizik tedavi ve enjeksiyon gibi yöntemlerden fayda görmeyen ya da tendon yırtığı gibi kendiliğinden iyileşmesi beklenmeyen durumlarda önerilir.
Tanı
Muayenede omzun hareket açıklığı, kas gücü ve özel testler değerlendirilir. Röntgen kemik yapıyı, MR ise tendon, kıkırdak ve labrum gibi yumuşak dokuları gösterir. Bazı durumlarda ultrason da kullanılabilir.
Ameliyat nasıl yapılır?
Omuz artroskopisi çoğunlukla genel anestezi ile yapılır; ameliyat sonrası ağrıyı azaltmak için boyun bölgesinden kol sinirlerine uygulanan bölgesel blok eklenebilir. Hasta oturur pozisyonda veya yan yatırılarak ameliyat edilir. Yırtık tendon, kemiğe yerleştirilen küçük tutturucular (ankorlar) ve iplerle tekrar yerine dikilir. Sıkışmaya neden olan kemik çıkıntısı törpülenebilir, yırtık labrum onarılabilir. Ameliyat süresi yapılan işleme göre değişir.
Ameliyat sonrası süreç
- Askı: Yapılan işleme göre kol birkaç hafta askıda tutulabilir. Tendon onarımı yapılan hastalarda bu süre daha uzundur.
- Fizik tedavi: Omuz sertliğini önlemek için kontrollü hareketlere erken dönemde başlanır; kas güçlendirme egzersizleri onarımın iyileşmesine göre ilerletilir.
- Günlük hayat ve iş: Masa başı işlere dönüş genellikle birkaç hafta içinde mümkündür. Ağır kol gücü gerektiren işler ve sporlara dönüş, özellikle tendon onarımlarından sonra birkaç ayı bulabilir.
Artroskopinin avantajları
- Küçük kesiler ve daha az doku hasarı
- Ameliyat sonrası daha az ağrı
- Daha küçük yara izleri
- Eklemin tamamının ayrıntılı değerlendirilebilmesi
Sık Sorulan Sorular
Omuz artroskopisi sonrası hastanede kaç gün kalınır?
Çoğu hasta aynı gün veya ertesi gün taburcu olur. Yatış süresi yapılan işleme ve hastanın genel durumuna göre belirlenir.
Rotator manşet yırtığı ameliyatsız iyileşir mi?
Küçük ve kısmi yırtıkların bir bölümü fizik tedavi ile kontrol altına alınabilir. Tam kat ve büyüyen yırtıklar ise kendiliğinden kapanmaz; zamanla büyüyebilir ve tendon kalitesi bozulabilir. Bu nedenle tedavi kararı muayene ve MR bulgularına göre verilir.
Ameliyat sonrası omuz sertleşir mi?
Erken dönemde başlanan kontrollü egzersizler ve düzenli fizik tedavi sertlik riskini azaltır. Egzersiz programına uyum iyileşmenin en önemli parçasıdır.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Size uygun tedavi, muayene ve gerekli tetkiklerden sonra hekiminiz tarafından belirlenir.