Diz artroskopisi, diz eklemine açılan birkaç küçük delikten yerleştirilen kamera ve ince aletlerle yapılan kapalı ameliyattır. Menisküs yırtıkları, kıkırdak hasarları ve bağ yaralanmaları gibi pek çok diz probleminin hem tanısında hem de tedavisinde kullanılır.
Diz artroskopisi nedir?
Dizin ön tarafında genellikle iki veya üç küçük kesi yapılır. Bir kesiden yerleştirilen kamera eklemin içini ekrana yansıtır; diğer kesilerden giren aletlerle tedavi uygulanır. Eklem içi; menisküsler, kıkırdak yüzeyler, çapraz bağlar ve eklem zarı doğrudan görülerek değerlendirilir.
Hangi durumlarda uygulanır?
- Menisküs yırtıkları: Dizde ağrı, şişlik, takılma ve kilitlenme yapabilir. Yırtığın tipine göre menisküs dikilerek onarılır ya da yalnızca yırtık parça temizlenir.
- Ön çapraz bağ ve arka çapraz bağ yırtıkları: Bağ, artroskopik olarak yeniden oluşturulur.
- Kıkırdak hasarları: Sınırlı kıkırdak kayıplarında hasarlı bölgenin düzeltilmesi veya kıkırdak iyileşmesini uyaran yöntemler uygulanabilir.
- Eklem faresi (serbest cisim): Eklem içinde dolaşan kemik veya kıkırdak parçaları takılma ve kilitlenmeye yol açar; artroskopi ile çıkarılır.
- Eklem zarı iltihabı (sinovit) ve plika sendromu
- Diz kapağı problemleri: Diz kapağının dengesizliği veya kıkırdak sorunları.
İleri derecede diz kireçlenmesinde artroskopik temizlik çoğu zaman kalıcı fayda sağlamaz; bu hastalarda farklı tedavi seçenekleri değerlendirilir.
Tanı
Muayenede dizin şişliği, hareket açıklığı, menisküs ve bağ testleri değerlendirilir. Röntgen kemik yapıyı ve kireçlenmeyi, MR ise menisküs, bağ ve kıkırdak hasarlarını ayrıntılı gösterir. Ameliyat kararı muayene ve görüntüleme bulguları birlikte değerlendirilerek verilir.
Ameliyat nasıl yapılır?
Diz artroskopisi genellikle spinal (belden aşağısını uyuşturan) veya genel anestezi ile yapılır. Basit işlemler kısa sürede tamamlanırken menisküs onarımı veya bağ ameliyatı gibi işlemler daha uzun sürer. Ameliyat sonunda kesiler birkaç dikişle kapatılır ve dize bandaj uygulanır.
Ameliyat sonrası süreç
İyileşme süresi yapılan işleme göre belirgin şekilde değişir:
- Menisküs temizliği (kısmi menisektomi): Hastalar çoğunlukla aynı gün veya ertesi gün yürür; birkaç hafta içinde günlük aktivitelere dönülür.
- Menisküs onarımı: Dikilen menisküsün iyileşmesi için bir süre koltuk değneği ve dizlik kullanılabilir, dizin bükülmesi kısıtlanabilir. Spora dönüş daha uzun sürer.
- Bağ ameliyatları: Daha uzun bir rehabilitasyon programı gerektirir.
Ameliyat sonrası şişliği azaltmak için buz uygulaması ve bacağı yüksekte tutmak önerilir. Fizik tedavi egzersizleri dizin hareket açıklığını ve kas gücünü geri kazandırır.
Sık Sorulan Sorular
Menisküs yırtığı kendiliğinden iyileşir mi?
Menisküsün dış kenarındaki kanlanması iyi bölgedeki küçük yırtıklar iyileşebilir. Ancak menisküsün büyük bölümünde kanlanma zayıf olduğundan, mekanik şikâyet (takılma, kilitlenme) yapan yırtıklar çoğu zaman kendiliğinden iyileşmez.
Diz artroskopisi sonrası ne zaman işe dönerim?
Masa başı çalışanlar basit işlemlerden sonra genellikle birkaç gün ile birkaç hafta içinde işe dönebilir. Ayakta veya ağır fiziksel iş yapanlarda bu süre daha uzundur.
Artroskopi iz bırakır mı?
Kesiler küçük olduğundan genellikle zamanla belirginliği azalan küçük izler kalır.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Size uygun tedavi, muayene ve gerekli tetkiklerden sonra hekiminiz tarafından belirlenir.