Ayak bileği artroskopisi, ayak bileği eklemine açılan küçük kesilerden kamera ve ince aletler yerleştirilerek yapılan kapalı ameliyattır. Özellikle burkulmalar ve spor yaralanmaları sonrasında geçmeyen ağrı, şişlik ve takılma şikâyetlerinin nedenini ortaya koymak ve tedavi etmek için kullanılır.
Ayak bileği artroskopisi nedir?
Ayak bileğinin ön veya arka tarafında genellikle iki küçük kesi yapılır. Eklem içi kamerayla büyütülerek incelenir; kıkırdak yüzeyler, bağlar ve eklem zarı değerlendirilir. Tespit edilen sorunlar aynı seansta özel aletlerle tedavi edilir. Ayak bileği eklemi dar bir eklem olduğundan bu ameliyat deneyim ve özel ekipman gerektirir.
Hangi durumlarda uygulanır?
- Kıkırdak hasarları (osteokondral lezyonlar): Özellikle aşık kemiğinin (talus) eklem yüzeyindeki kıkırdak ve kemik hasarları; derin ve geçmeyen bilek ağrısı yapar.
- Ayak bileği sıkışma sendromu (impingement): Tekrarlayan zorlanmalar sonucu oluşan kemik çıkıntıları veya kalınlaşmış yumuşak dokuların hareket sırasında sıkışması. Futbolcularda ve dansçılarda sık görülür.
- Eklem faresi (serbest cisimler): Eklem içinde takılma ve kilitlenmeye yol açan kemik veya kıkırdak parçaları.
- Eklem zarı iltihabı (sinovit) ve burkulma sonrası geçmeyen ağrı
- Kronik ayak bileği gevşekliği: Sık burkulan ayak bileklerinde eklem içi değerlendirme yapılır; gerekirse bağ onarımı ile birlikte uygulanır.
- İleri ayak bileği kireçlenmesinde bazı hastalarda eklem dondurma (artrodez) ameliyatı artroskopik olarak yapılabilir.
Tanı
Muayenede ağrının yeri, eklemin hareket açıklığı ve bağların sağlamlığı değerlendirilir. Röntgen, MR ve gerektiğinde tomografi ile kıkırdak hasarı, kemik çıkıntıları ve serbest cisimler ayrıntılı olarak görüntülenir.
Ameliyat nasıl yapılır?
Ameliyat spinal veya genel anestezi ile yapılır. Eklem aralığını genişletmek için ayak bileğine hafif bir çekme uygulanabilir. Sıkışmaya neden olan dokular temizlenir, serbest cisimler çıkarılır, kıkırdak hasarlarında hasarlı bölge temizlenerek iyileşmeyi uyaran yöntemler (mikrokırık gibi) uygulanabilir.
Ameliyat sonrası süreç
- Ameliyat sonrası şişliği azaltmak için bacağın yüksekte tutulması ve buz uygulaması önerilir.
- Yapılan işleme göre bir süre koltuk değneği ile yük verilmeden veya kısmi yük verilerek yürünür. Kıkırdak tedavisi yapılan hastalarda bu süre daha uzundur.
- Fizik tedavi ile hareket açıklığı, kas gücü ve denge çalışılır.
- Basit temizlik işlemlerinden sonra günlük yaşama dönüş genellikle birkaç hafta içinde mümkünken, kıkırdak tedavisi sonrası spora dönüş birkaç ayı bulabilir.
Sık Sorulan Sorular
Ayak bileği burkulmasından sonra ağrım geçmiyor, artroskopi gerekir mi?
Burkulmaların çoğu ameliyatsız tedaviyle iyileşir. Birkaç aya rağmen geçmeyen ağrı, şişlik, takılma veya sık tekrarlayan burkulmalar varsa eklem içinde kıkırdak hasarı ya da sıkışma olabilir; bu durumda ileri tetkik ve gerekirse artroskopi değerlendirilir.
Ayak bileği artroskopisi sonrası alçı gerekir mi?
Çoğu artroskopik işlemden sonra alçı gerekmez; bandaj veya özel bot kullanılabilir. Bağ onarımı veya eklem dondurma gibi ek işlemler yapıldıysa daha uzun süreli koruma gerekebilir.
Ameliyattan sonra ne zaman araba kullanabilirim?
Bu süre ameliyat edilen tarafa ve yük verme kısıtlamalarına bağlıdır. Özellikle sağ ayak bileği ameliyatlarında, fren pedalına güvenle basabilecek duruma gelinceye kadar araç kullanılmamalıdır.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Size uygun tedavi, muayene ve gerekli tetkiklerden sonra hekiminiz tarafından belirlenir.