Osteomiyelit, kemiğin mikroplarla (çoğunlukla bakterilerle) enfekte olmasıdır. Halk arasında "kemiğin mikrop kapması" veya "kemik iltihabı" olarak bilinir. Erken tanı ve doğru tedavi ile kontrol altına alınabilen bu durum, ihmal edildiğinde uzun süreli (kronik) hale gelebilir.
Kemik enfeksiyonu nasıl oluşur?
Mikroplar kemiğe farklı yollarla ulaşabilir:
- Açık kırıklar ve yaralanmalar: Kırık kemiğin dışarıyla temas etmesi enfeksiyon riskini artırır.
- Ameliyat sonrası: Kırık ameliyatları veya protez cerrahisi sonrasında nadiren enfeksiyon gelişebilir.
- Kan yoluyla: Vücudun başka bir yerindeki enfeksiyon kan dolaşımıyla kemiğe ulaşabilir; çocuklarda daha sık görülür.
- Yakındaki yaralardan yayılma: Özellikle şeker hastalarında ayak yaralarından kemiğe yayılım olabilir.
Şeker hastalığı, damar hastalıkları, bağışıklık sisteminin zayıflaması ve sigara kullanımı riski artıran durumlardır.
Belirtiler
- Bölgede ağrı, şişlik, kızarıklık ve ısı artışı
- Ateş, halsizlik (özellikle akut enfeksiyonlarda)
- Ameliyat yerinde akıntı veya geçmeyen yara
- Ciltte zaman zaman açılıp kapanan, akıntılı delik (fistül) – kronik enfeksiyonun işareti olabilir
- Kırığın kaynamaması veya tespit malzemelerinde gevşeme
Tanı
Tanıda muayene, kan tahlilleri (beyaz küre, sedimantasyon, CRP gibi enfeksiyon göstergeleri), röntgen, MR ve gerektiğinde sintigrafi kullanılır. Enfeksiyona neden olan mikrobun belirlenmesi doğru antibiyotiğin seçilmesi için çok önemlidir; bu amaçla kemik veya doku örneği alınarak kültür yapılır.
Tedavi
Kemik enfeksiyonunun tedavisi genellikle uzun soluklu ve çok yönlüdür:
- Antibiyotik tedavisi: Kültür sonucuna göre uygun antibiyotikler, çoğu zaman haftalar süren tedavi şeklinde, önce damar yoluyla sonra ağız yoluyla verilir. Erken dönem enfeksiyonlarda tek başına yeterli olabilir.
- Cerrahi temizlik (debridman): Enfekte ve ölü kemik ile yumuşak dokular temizlenir. Kronik enfeksiyonlarda tedavinin temel parçasıdır.
- Antibiyotikli çimento veya boncuklar: Temizlenen bölgeye yüksek dozda yerel antibiyotik salan malzemeler yerleştirilebilir.
- Kemik ve yumuşak doku rekonstrüksiyonu: Enfeksiyon kontrol altına alındıktan sonra kemik kaybı kemik grefti veya özel yöntemlerle, doku kaybı ise gerektiğinde plastik cerrahi iş birliğiyle onarılır.
- Tespit malzemelerinin değiştirilmesi: Enfekte plak, vida veya çiviler çıkarılıp gerekirse dış fiksatör gibi geçici yöntemlerle kemik sabitlenebilir.
İyileşme süreci
Tedavi süresi enfeksiyonun yaygınlığına, mikrobun türüne ve hastanın genel durumuna göre değişir. Kronik osteomiyelitte birden fazla ameliyat gerekebilir. Tedavi sonrasında enfeksiyonun tekrarlayıp tekrarlamadığı uzun süre takip edilir.
Sık Sorulan Sorular
Kemik iltihabı tamamen geçer mi?
Erken tanı konup uygun tedavi uygulanan hastalarda enfeksiyon kontrol altına alınabilir. Kronik enfeksiyonlarda ise tedavi daha uzun sürer ve yıllar sonra tekrarlama riski olabileceğinden düzenli takip önemlidir.
Ameliyattan sonra yaramda akıntı var, ne yapmalıyım?
Ameliyat yerinde akıntı, kızarıklık, artan ağrı veya ateş varsa vakit kaybetmeden hekiminize başvurmalısınız. Erken dönemde müdahale edilen enfeksiyonlarda tedavi şansı daha yüksektir.
Şeker hastalarında kemik enfeksiyonu neden daha sık görülür?
Şeker hastalığı kanlanmayı ve bağışıklık sistemini olumsuz etkiler; ayaklardaki küçük yaralar fark edilmeden derinleşebilir. Kan şekeri kontrolü ve düzenli ayak bakımı korunmada önemlidir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Size uygun tedavi, muayene ve gerekli tetkiklerden sonra hekiminiz tarafından belirlenir.